Panel: Kent Hafızası, Kentsel Kimlik ve Turizm İlişkisi

Sektör İncelemeleri: Şehircilik ve Kent Mimarisi

ODTÜLÜ Malatyalılar Derneği’nin PLANEVİ ŞEHİRCİLİK PLANLAMA ana sponsorluğunda yürüttüğü, “Sektör İncelemeleri: Şehircilik ve Kent Mimarisi” başlıklı çalışmaların ikinci oturumu 27 Mart 2013 Çarşamba akşamı ODTÜ  Vişnelik Tesislerinde gerçekleştirildi. ” KENT HAFIZASI, KENTSEL KİMLİK VE TURİZM İLİŞKİSİ” başlıklı panele ODTÜ Mimarlık Fakültesi Em. Öğretim Üyesi Doç.Dr. Emre Madran, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım Geliştirme ve Planlama Daire Başkanı  Dr. Adnan Aslan,  Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ar-Ge ve Proje Daire Başkanı Yrd.Doç.Dr.Göknur Akçadağ ve ODTÜ Mimarlık Fakültesi mezunu Mimar Yavuz Gökhan konuşmacı olarak katıldı. Ayrıca konuklar arasında yer alan Doğa Koruma ve Milli Parklar Em. Genel Müdürü Prof.Dr.Mustafa Kemal Yalınkılıç kısa bir konuşma gerçekleştirdi. ODTÜLÜ Malatyalılar Derneği yönetici ve üyelerinin, Ankara’da ki Malatyalı bürokratların, sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin, mühendislerin ve ilgili bölümlerdeki öğrencilerin de katıldığı panel öncesinde ODTÜLÜ Malatyalılar Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Talha Torun tarafından dernek hakkında bilgiler verildi ve dernek ile ilgili kısa tanıtım filminin gösterimi gerçekleştirildi. Ardından Derneğin Sektör İncelemeleri: Şehircilik ve Kent Mimarisi adlı çalışmalarının yürütme kurulu üyesi ve Çankaya Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr.ÇiğdemGökhan ”Kent Hafızası, Kentsel Kimlik ve Turizm İlişkisi” başlıklı toplantıdan beklentileri belirten bir konuşma yaptı.  Kent kimliğini meydana getiren unsurları; doğal yapı, tarihsel geçmiş, kültür, eğitim olanakları, arkeolojik, mimari ve kentsel özellikler, ekonomik ve teknolojik yapı, rekreasyon-eğlence olanakları olarak sıralayan Dr.Gökhan,” Kentin geleceği için karar verilirken acil inşaat politikaları, özellikle kentsel dönüşüm gibi kararlar dikkatle verilmelidir: Var olan potansiyel varlıkları yok edebilir. Ele alınan mimari üslup  kenti bambaşka bir biçime dönüştürebilir. Kentin var olan değerleri bastırılmamalı tersine su yüzüne çıkartılmalı ve diğer ögelerle desteklenmelidir” dedi.

Panelde oturum başkanlığını ODTÜ Mimarlık Fakültesi mezunu ve ODTÜLÜ Malatyalılar Derneği üyesi Mimar Yavuz Gökhan üstlendi.  Panelin açılışında konuşan Gökhan, “Kent hafızası bireyin kentle olan ilişkisidir. Bugün kent hafızası ve kentlerin kimliğinin turizm ile ilişkilendirilmesini ele alacağız” dedi.

Panelin ilk konuşması  “Kent Kimliği, Kent Belleği ve Turizm” başlıklı sunumuyla Doç.Dr. Emre Madran tarafından gerçekleştirildi.  Kent kimliğini oluşturan ögelerin niteliklerini sıralayan Dr.Madran,”Kentin genel imajını biçimlendirmelidir, her kent kendine özgü niteliklerini öne taşımalıdır, onu diğerlerinden ayıran özelliklerine ağırlık vermelidir, fiziksel, kültürel, sosyo-ekonomik ve tarihsel boyutları olmalıdır, kentlilerin özgün ve geleneksel yaşam biçimini yansıtmalıdır, geçmişi onurlandırmalı ancak geleceğe de önem vermelidir” dedi. Kent kimliği konusunda örnekler veren Doç.Dr.Madran,” Kapadokya evsel bir kimliğe sahiptir. Doğu Karadeniz’de Ayder Kalesi kendine has bir güzelliğe sahiptir. Ne zaman bir fotoğraf karesinde buraları görseniz, fotoğrafın nereye ait olduğunu bilirsiniz” şeklinde konuştu. Malatya’da bulunan Aslantepe, Ulu Cami, Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı,Yeni Cami örneklerine değinen Dr.Madran buraların kültürel sürekliliği oluşturduğunu vurguladı. Ayrıca geleneksel konutlar hakkında örnekler veren Dr. Madran Malatya Beş Konakları da bu kapsamda ele aldı. Kentlerin biçimsel ve işlevsel kimliklerine de değinen Dr.Madran, ” Eskişehir bir üniversite kentidir, Zonguldak bir madencilik kenti,Bursa bir sanayi kenti, Antalya bir turizm başkentidir (!), Ankara başkent ve İstanbul ise her şeydir dedi. Antalya’nın turizm başkenti olarak anılmasını eleştiren Dr. Madran, İstanbul’un da   baskın bir özelliğinin olmamasına dikkat çekti.

Ardından sözü uzun yıllar İnönü Üniversitesi Tarih bölümünde akademisyen olarak görev yapan, halen Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığında Ar-Ge ve Proje Daire Başkanlığı görevini yürütenYrd.Doç.Dr. Göknur Akçadağ aldı. “Kent Kimliğini Öne Çıkaran Değerler” başlıklı bir sunum gerçekleştiren Dr. Akçadağ, “Bir elin üzerindeki çizgiler gibidir şehirler; bu çizgileri yok edemezsiniz, değiştiremezsiniz” diyerek sunumuna başladı. Malatya’ nın Fırat nehrinin alüvyonlu, verimli toprakları üzerine kurulmuş ve gelişmiş bir şehir olduğunu belirten Dr. Akçadağ şehrin kayısısıyla, Aslantepesiyle, Nemrutuyla, Beş konaklarıyla bir kimlik ifade ettiğini dile getirdi. Tüm bu zenginliklerin yanı sıra Malatya’yı sadece kayısısıyla öne çıkarmanın doğru olmayacağına dikkat çekti. Şehrin kültür turizminin ön plana çıkarılabileceğini vurgulayan Dr.Akçadağ,” Nemrut, Aslantepe, Beş konaklar üçgeni içerisinde bir turizm olgusu yaratmak mümkün”, şeklinde konuştu. Bunun yanı sıra Malatya merkezde çok eski yapıların bulunmadığını, bunun sebebini ise şehrin taşınması olarak gösterdi.  Malatya’nın çevresinde yer alan Nemrut tümülüsünün evrensel bir değere sahip olduğunu vurgulayan Dr.Akçadağ,” Nemrut kültürel miraslarımızdan biridir” dedi. Aslantepe höyüğünün açık hava müzesi haline getirildiğini söyleyen Dr. Akçadağ, buraya ulaşımın kolaylaştırılması gerektiğine dikkat çekti. Konuşması sırasında Malatya Belediyesi eski hizmet binasının yıkılmasınıda hatırlatan Dr. Akçadağ, buranın kent müzesi olarak hizmet verebilmesi için harcadığı emeklerden bahsetti. Belediye binasının yıkılmasının kent hafızasına zarar verdiğini dile getirdi.

Ardından dinleyiciler arasında yer alan Doğa Koruma ve Milli Parklar Em. Genel Müdürü, halen Avrupa Doğa Koruma Merkezi (ECNC) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı olan Prof.Dr.MustafaKemal Yalınkılıç kürsüye davet edildi. Genel müdürlüğü zamanında Nemrut mili parkının sürekli gündemlerinde olduğunu belirten Prof.Yalınkılıç,” Nemrut kültürel miraslarımızdan biridir. Bu mirasın korunması yönünde halen atılması gereken adımlar var ve bir an önce bu eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir” dedi.

Son olarak sözü Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yatırım Geliştirme ve Planlama Daire Başkanı Dr.AdnanAslan aldı. “Türkiye Turizm Stratejisi 2023 ve Malatya İli Turizmibaşlığı altında gerçekleştirdiği sunumunda alternatif turizmin payının arttığını vurgulayan Dr.Aslan, Türkiye’nin Turizm stratejisindeki temel hedeflerini şu şekilde sıraladı: Sürdürülebilir turizm gelişmesi sağlamak, turizmi çeşitlendirmek suretiyle 12 ay turizm yapmak, bölgesel dengeli kalkınma sağlamak, 2023’de Dünyanın 5. turizm destinasyonu; Avrupanın 1. turizm destinasyonu olmak, 2023 de 50 milyon ziyaretçi + 50 milyar dolar turizm geliri sağlamak. Ayrıca Türkiye’nin termal turizm potansiyeli üzerinde duran Dr.Aslan,”Ülkemiz kaynak zenginliği açısından Dünyada ilk 7 ülke arasında  Avrupa’da ise 1. sırada yer almaktadır. Ayrıca Avrupa’da kaplıca kullanımı bakımından İtalya(300) ve Almanya(260) ‘dan sonra Türkiye 240 adet kaplıca ile 3.sırada bulunuyor” şeklinde konuştu. Fırat Havzası- Karakaya Baraj Gölü ve Hekimhan Yama Dağı Kış Turizmi konusunda yapılan çalışmalardan bahseden Dr. Aslan,”Çalışmalarımızı il bazında uygulamak yerine havza bazında hayata geçirmeyi tercih ediyoruz. Bu anlayışla yaptığımız diğer iki çalışma: Çoruh Vadisi ve Kuzey Van Gölü’dür. Bu çalışmalarda Bakanlık, Üniversite, STK, Yerel idare ve yerelde yaşayanların iş birliğini bir araya getiriyoruz”dedi.

Dr.Aslan’ın konuşmasının ardından konuklar arasında yer alan ODTÜ mezunu, Şehir Plancısı Saffet Atik kürsüye davet edildi. Malatya’nın 20 yıl arayla iki kere turizm master planını yaptığını belirten Atik, daha müsait bir zamanda bu çalışmalarını seve seve paylaşabileceğini belirtti.

Panel’in son kısımı olan soru-cevap kısmında konuşmacılar kendilerine yöneltilen sorulara cevap verdiler. Anadolu kentlerine bakıldığında Osmanlı ve Selçuklu mimarisinin yaygın olarak görüldüğü belirtilen soruda Malatya’daki yaygın mimarinin ne olduğu sorusuna Doç.Dr.Madran,” Kayseri’de, Sivas’ta, Konya’da belirleyici yapılar vardır. Malatya ise 19. yüzyılda taşınmış. Benzeri şekilde Van da taşınmıştır. Bu taşınmalar tarihi yapıları beraberinde götürememiştir” şeklinde cevap verdi. Özellikle kamu eliyle yeni yapılan binaların o kentin kimliğine yakışan günümüz mimari değerlerini yansıtan yapılar olması gerektiğini vurguladı. Aynı soruya cevap veren Dr. Akçadağ ise Malatya’nın daha çok Selçuklu mimarisinden etkilendiğini belirtti. Bunun yanı sıra ilk çağ vurgusunun da Malatya’da görülebildiğine dikkat çekti. Malatya’ya turist olarak kimler gelmeli sorusuna cevap veren Dr.Aslan,” Öncelikle biz bölgede ulaşım alt yapısını oluşturalım, yerel halkı bilinçlendirelim, tesisleri güçlendirelim yani bir kere gelen turistin tekrar gelmeyi istemesini sağlayalım”dedi. Sonrasında sağlık turizmi açısından Malatya ilinin değerlendirilmesine dikkat çeken Dr. Aslan,” Turgut Özal Tıp Merkezi bölge için önemli bir sağlık merkezidir”,şeklinde konuştu.

Panelin kapanış konuşmasını yapan ODTÜLÜ Malatyalılar Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çelik, “Sektör İncelemeleri: Şehircilik ve Kent Mimarisi başlıklı çalışmalarımız sektördeki üyelerimizin değerli katkılarıyla gerçekleşmektedir. Değerli konuşmacılara ve siz değerli katılımcılara teşekkürlerimi sunuyorum. Ayrıca panelin gerçekleşmesindeki katkılarından dolayı PLANEVİ Şehircilik Planlama şirketi ve PLANEVİ Şehircilik Planlama şirketi sahibi Seydihan Çamur’a  teşekkürlerimi sunuyorum” dedi.

Panelin sonunda dernek yöneticileri tarafından konuşmacılara “Sektör İncelemeleri: Şehircilik ve Kent Mimarisi” başlıklı çalışmalara sağlamış oldukları katkılardan dolayı teşekkürlerini belirten birer plaket ve Malatya kayısı hediye paketi verildi.

Yrd.Doç.Dr.Çiğdem Berdi Gökhan’ın açılış konuşması için tıklayınız.

Doç.Dr.Emre Madran’ın sunumu için tıklayınız.

Yrd.Doç.Dr. Göknur Akçadağ’ın konuşması için

Dr. Adnan Aslan’ın sunumu için tıklayınız.

Oturum Başkanı ve konuşmacıların öz geçmişleri:

Mimar Yavuz Gökhan’ın kısa öz geçmişi: Yavuz Gökhan

Doç.Dr.Emre Madran’ın kısa öz geçmişi: Doç.Dr.Emre Madran

Yrd.Doç.Dr.Göknur Akçadağ’ın kısa öz geçmişi: Yrd.Doç.Dr.Göknur Akcadağ

Dr.Adnan Aslan’ın kısa öz geçmişi: Dr. Adnan Aslan

Sektör İncelemeleri: Şehircilik ve Kent Mimarisi adlı çalışmalarımızın üçüncü ve son oturumu 4 Nisan, Perşembe günü gerçekleşecektir. Program için tıklayınız.